Facebook, Instagram ve WhatsApp’ın çatı şirketi Meta’nın yeni patent başvurusu gizlilik tartışması yarattı. Şirketin yapay zeka destekli cihaz fikri, kullanıcının kahkahasını, iç çekmesini ve ses tonunu analiz ederek duygu durumunu ölçmeyi hedefliyor.
ABD’de 2 Temmuz’da yayımlanan patent başvurusunda, yapay zeka destekli bir cihazın kullanıcının sözlü ve sözsüz ipuçlarını izleyerek “duygusal durumunu” ölçebileceği belirtiliyor.
Patent metninde, sistemin kullanıcının bulunduğu konum, konuşma biçimi, uygulama kullanımı, günlük aktivitesi ve hatta ilaç aldığı zaman gibi verileri bir araya getirerek kişisel duygu profili oluşturabileceği ifade ediliyor.
İÇ ÇEKME, KAHKAHA, SES TONU
Başvuruda yapay zeka asistanının belirli zamanlarda kullanıcıyı dinleyebileceği, iç çekme, kahkaha ve ses tonu gibi işaretleri algılayabileceği anlatılıyor.
Bu verilerle kullanıcının mutlu, üzgün, stresli ya da daha sakin olduğu dönemlerin belirlenmesi hedefleniyor. Sistem, daha sonra kullanıcıya duygu durumuna ilişkin özetler sunabiliyor.
Patentte örnek olarak, yapay zekanın kullanıcının bir akşam yemeğinde arkadaşıyla güldüğü anı saat ve bağlamıyla birlikte kaydedebileceği belirtiliyor.
“BU AY DAHA FAZLA MİNNETTARLIK İFADE ETTİN”
Meta’nın başvurusunda sistemin kullanıcıya kişisel duygu ölçümleri gösterebileceği ifade ediliyor.
Örnek senaryolarda, cihazın kullanıcıya “Bu ay daha fazla minnettarlık ifade ettin” benzeri geri bildirimler sunabileceği aktarılıyor.
Başvuruda teknoloji, “duygusal durum analizi ve gerçek zamanlı fitness koçluğu” çerçevesinde tanımlanıyor. Buna göre cihaz, kullanıcının duygu durumuna göre egzersiz programı önerebilecek ya da kişinin spora duygusal olarak daha hazır olduğu zamanları belirleyebilecek.
İLAÇ SAATİ BİLE VERİYE DÖNÜŞEBİLİR
Patentte dikkat çeken bir başka ayrıntı ise sağlık ve ilaç kullanımına ilişkin veriler oldu.
Sistemin, kullanıcının hangi saatlerde ilaç aldığı gibi bilgileri duygu durumuyla ilişkilendirebileceği belirtiliyor. Böylece yapay zeka, belirli bir ilacın alındığı zamanlarla kullanıcının daha mutlu, daha yorgun ya da daha stresli olduğu dönemler arasında bağlantı kurabilecek.
Bu ayrıntı, gizlilik savunucularının tepkisini artırdı. Çünkü söz konusu veriler, yalnızca ruh hali değil, sağlık alışkanlıkları ve günlük yaşam ritmi hakkında da hassas bilgiler içeriyor.
“DUYGUSAL GÖZETİM” TEPKİSİ
Gizlilik savunucuları, patentin “kişisel farkındalık” ya da “fitness koçluğu” adı altında sürekli duygu takibi yapılmasının önünü açabileceğini savunuyor.
Eleştiriler, Meta’nın reklam gelirine dayalı iş modeli nedeniyle daha da büyüyor. Şirketin gelirinin büyük kısmı hedefli reklamlardan geliyor. Bu nedenle kullanıcıların duygu durumunun ölçülmesi, duygusal kırılganlıklara göre reklam gösterilip gösterilmeyeceği sorusunu gündeme getirdi.
Dijital hak örgütü Fairplay’in yöneticisi Josh Golin, patentin “kullanıcıların duygusal kırılganlıklarına göre reklam hedeflemek için hayatın her alanını izleme planının parçası” gibi göründüğünü söyledi.
Golin, özellikle genç kullanıcılar açısından bunun kaygı verici olduğunu belirterek çocuklara yönelik hedefli reklamların yasaklanması ve veri toplamanın sınırlandırılması gerektiğini vurguladı.
META: PATENT ÜRÜN ANLAMINA GELMEZ
Meta cephesi ise patent başvurularının her zaman gerçek bir ürüne dönüşmediğini belirtiyor.
Şirketten yapılan açıklamada, patentlerin çeşitli fikirleri kayıt altına almak için yapıldığı, bir patentin verilmesinin Meta’nın o teknolojiyi mutlaka geliştirdiği ya da piyasaya süreceği anlamına gelmediği ifade edildi.
Ancak bu açıklama tartışmayı durdurmadı. Meta’nın akıllı gözlükler ve yapay zeka destekli giyilebilir cihazlara yönelmesi, patentin gelecekte hangi ürünlere entegre edilebileceği sorusunu güçlendirdi.
AKILLI GÖZLÜK ENDİŞESİ
Meta son dönemde akıllı gözlük teknolojilerine yaptığı yatırımlarla da gündemde. Bu cihazların kamera, mikrofon ve yapay zeka özellikleri, kullanıcıların çevresindeki kişilerin de farkında olmadan kayda alınabileceği tartışmasını beraberinde getiriyor.
Yeni patent başvurusu, bu endişeye “duygu takibi” boyutunu ekledi.
Eleştirmenlere göre, bir cihazın yalnızca görüntü ve ses kaydetmesi değil, bu verilerden kişinin ruh halini, alışkanlıklarını ve zayıf anlarını çıkarması dijital gözetimi yeni bir aşamaya taşıyabilir.
Odatv.com
