Airbus CEO’su Guillaume Faury, Alman Bild gazetesine konuşarak önümüzdeki 30-40 yıl içinde uçak üreticilerinin geleneksel tüp-gövde ve kanat tasarımını terk ederek tek parça, geniş bir kanat içine yerleştirilmiş yolcu kabininden oluşan yeni bir mimariye yönelebileceğini söyledi.
Bu yapı, havacılık literatüründe “blended-wing body” (BWB) olarak biliniyor. Kanatla gövdenin bütünleştiği bu tasarım, kaldırmayı tüm yüzeye yayarak daha ağır yük taşıma kapasitesi ve daha yüksek verimlilik sağlıyor. Faury, bu konseptin özellikle geniş gövdeli uçaklar için daha uygun olduğunu belirtti.
Penceresiz kabin, yön kaybı ve klostrofobi riskleri
Faury, BWB tasarımının önemli avantajlarının yanında bazı kritik zorlukları da olduğunu dile getirdi.
Yeni mimaride pencerelerin tamamen kaldırılabileceğini, bunun da yolcuların doğal ışıktan mahrum kalmasına, yön duygusunun kaybolmasına ve bazı kişilerde klostrofobi hissine yol açabileceğini söyledi.
Ayrıca acil tahliyelerin daha karmaşık hale gelebileceğine dikkat çekti. Merkezde oturan yolcular mevcut uçaklara kıyasla çıkış kapılarına daha uzak olacak ve dışarıdaki durumu kimse doğrudan göremeyecek.
Airbus ve rakiplerin BWB yarışında artan rekabet
Faury’nin açıklamaları, Airbus’ın blended-wing tasarımına olan ilgisini yeniden gündeme taşıdı.
Bu alanda Airbus yalnız değil; çeşitli yeni üreticiler de geleneksel devlere karşı avantaj yaratmak için bu tasarım üzerinde çalışıyor.
BWB konsepti yeni değil:
En bilinen örneklerden Northrop B-2 Spirit bombardıman uçağı 1989’da uçtu. 1990’ların başında McDonnell Douglas, NASA ile iş birliği içinde BWB-17 projesi üzerinde çalışmış, şirketin 1997’de Boeing ile birleşmesinin ardından süreç X-48 adlı alt ölçekli göstericilerle devam etmişti.
Program 2013’te sona erdi. Bugüne kadar hiçbir tam boyutlu yolcu BWB uçağı sertifikalandırılmadı ve Boeing kendi projesini geliştirme planı açıklamadı.
Airbus ZEROe programı: 20% yakıt tasarrufu ve hidrojen hedefi
Airbus, BWB tasarımlarını 2017’den bu yana araştırıyor. Şirketin 200 kişilik blended-wing konsepti, sıfır emisyon hedefli ZEROe girişiminin temel bileşenlerinden biri.
2019’da uçurulan küçük ölçekli bir gösterim modelinin, yakıt tüketiminde yaklaşık %20 tasarruf potansiyeli sunduğu ve daha geniş iç hacim sayesinde yeni kabin düzenlerine kapı araladığı aktarıldı. Airbus’ın uzun vadeli hedefi, bu uçakların hidrojenle çalışması.
ZEROe takvimi en az 10 yıl ertelendi
Ancak tüm bu ilerlemelere rağmen Airbus, ZEROe uçaklarının 2035 olarak açıklanan ilk takvimini yaklaşık 10 yıl ileriye attı.
Şirket; sertifikasyon sürecindeki yüksek karmaşıklığı, küresel hidrojen altyapısının yetersizliğini ve penceresiz kabin gibi unsurlar nedeniyle yolcu kabulünde oluşabilecek belirsizlikleri ertelemenin başlıca nedenleri olarak gösteriyor.
